Thema
Kinder- en jeugdliteratuur heeft op de meeste pabo’s haar plek in het curriculum gevonden. Als zelfstandig vak, maar ook geïntegreerd met bijvoorbeeld de zaakvakken en beeldende vorming. Studenten lezen verplicht kinderboeken, er worden handboeken gehanteerd als Leesbeesten en boekenfeesten en Aan de slag met kinderboeken, er zijn voorleestrainingen, themadagen, projecten en boekkringen en soms maakt kinderliteratuur deel uit van onderzoek en minors.
De onderzoekspublicatie Lezen graag! Leesbevordering op roc’s en pabo’s gaf in 2007 de stand van zaken van kinder- en jeugdliteratuur in de opleiding voor onderwijsassistent en leraar basisonderwijs. Hoewel het rapport op enkele punten misschien aan een update toe is, zijn de conclusies en aanbevelingen nog steeds van kracht.
Zo lezen pabo-studenten nog steeds te weinig kinderboeken om als leerkracht kinderen te kunnen enthousiasmeren voor lezen en om leerlingen en ouders tips en adviezen te kunnen geven over boeken. Zonder eigen boekenkennis en leeservaring kun je geen deskundig leerkracht op kinderboekengebied zijn. Een student moet zich bewust en kritisch verdiepen in kinder- en jeugdliteratuur, goed geïnformeerd zijn op het gebied van lezen en nieuw aanbod van boeken kennen.
De aanwezigheid van een flinke collectie (actuele) kinderboeken op elke pabo is daarom onontbeerlijk als basis voor goed onderwijs in kinder- en jeugdliteratuur. De samenwerking tussen openbare bibliotheken en pabo’s is niet overal gebruikelijk, maar hier liggen zeker kansen.
Uit Lezen graag! komt verder naar voren dat opleidingsdocenten Nederlands soms weinig weten van elkaars activiteiten op het gebied van kinder- en jeugdliteratuur. Het wiel wordt hier en daar steeds opnieuw uitgevonden. De Kennisbasis Nederlandse taal voor de lerarenopleiding basisonderwijs (2009) biedt ongetwijfeld houvast voor meer eenheid en afstemming.
De laatste jaren wordt steeds vaker gesproken over de opbrengsten van onderwijs. Meten is weten, onderwijs moet toetsbaar zijn en het niveau moet omhoog. In het domein lezen gaat zoveel aandacht uit naar de toetsbare onderdelen technisch en begrijpend lezen, dat het minder grijpbare ‘lezen voor het plezier’ op de achtergrond dreigt te raken. Deze verkaveling van het leesonderwijs is ongewenst. Diverse onderzoeken tonen aan dat de drie onderdelen niet zonder elkaar kunnen en dat ‘lezen voor het plezier’ enorm bijdraagt aan de opbrengsten van technisch en begrijpend lezen.
De Kinderboekendag voor pabo-docenten beoogt een nieuwe impuls te geven aan leesbevordering en leesplezier op de pabo. De bijeenkomst biedt actuele informatie en achtergronden over de noodzaak van lezen, handvatten voor activiteiten in colleges, inspiratie met schrijvers, illustratoren en hun werk en de ontmoeting met geestverwante collega’s van pabo’s uit het hele land. Het wordt kortom een dag die u niet missen mag.